سرور یک کامپیوتر قدرتمند است که طراحی شده است تا یک وظیفه خاص را در ساختار شبکه انجام رساند یا به عبارت دیگر جهت سرویس دهی در یک حوزه مشخص مورد استفاده قرار می گیرد. اما جهت اینکه نقاط قوت قطعات سرور را بررسی کنیم می توانیم با مقایسه تجهیزات سرور و قطعات کامپیوتر معمولی و اداری در راستای درک نیاز شرکت های کوچک و بزرگ به سرور برای در رفع نیاز های زیر ساخت شبکه خود اقدام کنیم و به بررسی موضوع بپردازیم. اما در ابتدا بهتر است به نقش سرور در توسعه کسب و کار یک مجموعه اقتصادی به طور کلی و نقش سرور در شبکه به صورت تخصصی بپردازیم تا با میزان اهمیت این تجهیز آشنا شده و بعد از آن بررسی کنیم که برای تامین این نیاز چه سخت افزاری مناسب است.
همان طور که پیش بینی می کنید، در عصر حاضر توسعه اطلاعات به واسته ساختار های فناوری اطلاعات باعث ایجاد ارزش بیش از پیش آن شده است و می توان گفت بزرگترین دارایی یک مجموعه اقتصادی اطلاعات آن است. بنابراین برای حفط و نگهداشت این دارایی چاره ای اندیشید.
با ورود به هر مجموعه یا شرکتی خواهید دید که تمامی کارمندان از کامپیوتر اداری استفاده می کنند و به نوعی می توان اشاره کرد که فرآیند های داخلی هیچ شرکتی بدون کامپیوتر و اینترنت ادامه نخواهد داشت. با یان تفاسیر شما بازدید کننده عزیز با کامپیوتر و نقش آن در توسعه کسب و کار آشنا هستید، اما نکته ای که وجود دارد استفاده بهینه از تمامی قدرت و قابلیت هایی ست که یه یک کامپیوتر می تواند در اختیار شما قرار دهد.
برای استفاده از قابلیت های یک کامپیوتر شما باید ساختاری داشته باشید که برروی آن بستر بتوانید منابع و امکاناتی که یک سیستم که در اختیار یکی از اعضا مجموعه است بتواند توسط سایر افراد نیز مورد استفاده قرار بگیرد، به عنوان مثال یک عدد پرینتر که در اختیار یکی از کارمندان یک واحد بخصوص قرار دارد می تواند توسط سایرین نیز مورد استفاده قرار بگیرد و به این ترتیب از یک امکان سخت افزاری دیگران نیز استفاده کنند. برای داشتن چنین امکانی باید از شبکه استفاده کرد.
اتصال کامپیوتر ها به یکدیگر جهت اشتراک گذاری منابع سخت افزاری و نرم افزاری بین آنها ، تعریف شبکه کامپیوتری می باشد. بنا بر تعریف با ایجاد ساختار شبکه علاوه بر امکان اشتراک گذاری سخت افزار می توان منابع نرم افزاری را نیز بر بستر شبکه به اشتراک یا به نوعی در دسترس تمامی کاربران قرارداد.
به عنوان نمونه نرم افزار حسابداری که خریداری میشود می تواند به گونه ای باشد که تمامی افراد شاغل در واحد مالی به آن نرم افزار متصل بشوند.
برای چنین منظوری شما نیاز به یک کامپیوتر دارید که نرم افزار مورد نظر برروی آن نصب شده و سرویس دهی نرم افزار برروی شبکه از طریق آن کامپیوتر ارائه شود. به نقشی که این کامپیوتر در شبکه ارائه می کند “سرور” یا به عبارتی “ارائه کنند سرویس” می گویند. همان طور که از ترجمه کلمه server نیز استنباط می شود، سرور باید کامپیوتری باشد که خدمات رسانی به سایر کامپیوتر ها میکند منتها باید توجه داشته باشید که این خدمات رسانی اولاً در حوزه ای خاص رخ میدهد، ثانیاً کامپیوتری که برای خدمات رسانی مورد استفاده قرار میگیرد باید قدرتمند باشه، چرا؟
در جهت مقایسه تجهیزات سرور و کامپیوتر معمولی باید در نظر داشته باشید که خدمات رسانی در حوزه فناوری اطلاعات و بر بستر شبکه باید به توانایی پیاده سازی به صورت 7*24 و با حداقل وقفه را دارا باشد و این امر مستلزم بالا بودن کیفیت تجهیزات سرور است.
شما می توانید این نرم افزار را برروی یه کامپیوتر معمولی نیز نصب و آن را سرور نام گذاری کنید و جوابگوی نیاز شما نیز باشد ولی برای دست یابی به کیفیت بالا در دریافت سرویس، عدم ایجاد وقفه و یا کند شدن سرویس دهی نیاز به دستگاهی دارید که برای چنین کاربردی طراحی و ساخته شده باشد. این محصول است که یک سرور واقعی و به معنای کامل قابلیت سرویس دهی در شبکه را دارد.
همانطور که در ابتدای مقاله اشاره شد، مهمترین دارایی یک مجموعه اقتصادی اطلاعات آن مجموعه است. علاوه بر مشکلاتی که می تواند در سناریو ای که از یک کامپیوتر معمولی برای سرویس دهی در شبکه استفاده کنید، پیش بیاید، به علت عدم وجود قطعه ای به نام RAID Controller امکان ایجاد RAID وجود ندارد و به این علت احتمال از دست رفتن اطلاعات به شدت افزایش می یابد.
تا به اینجای کار اقدام به ارائه توضیحاتی در این باره کردیم، حال به صورت جزئی اقدام به مقایسه تجهیزات سرور و قطعات کامپیوتر معمولی می کنیم:
مقایسه ابعاد سرور و کامپیوتر معمولی
قصد داریم در گام اول مقایسه ظاهری را انجام دهیم تا موضوع به صورت هرچه ساده تر مورد بررسی قرار گیرد. در بین تمامی محصولات تولید کنندگان سرور از لحاظ ظاهری دو مدل سرور طراحی و تولید می شود
دسته اول سرور رک مونت
دسته دوم سرور تاور ( ایستاده)
سرور های رکمونت به گونه ای هستند که بتوان توسط Rail Kit مخصوص درون رک قرار بگیرند این دسته از سرور ها معمولا دارای عمق حدود ۱۰۰ سانت هستند و عرض نزدیک به ۷۰ سانت و ارتفاع آن نیز اکثرا به اندازه دو یونیت از رک و در برخی مدل های به اندازه ۱ یونیت خواهد بود البته مدل های قدرتمند تری با سخت افزار پیچیده تر هستند که ۴ یونیت از رک را اشغال می کنند.
سرور های ایستاده که سرور تاور Tower نیز نام دارند برخلاف دسته رکمونت برای قرار گرفتن درون رک طراحی نشده اند و Rail kit مخصوص به خود را ندارند. این دسته از سرور ها از لحاظ ظاهری شبیه به کامپیوتر های معمولی بوده و به همان صورت قرار می گیرند اما با توجه به اینکه قدرت سخت افزار آنها در چه سطحی می باشد در برخی مدل ها ابعاد بزرگتر از یک کامپیوتر اداری را خواهند داشت.
این تفاوت ابعاد در بدنه هر دو مدل سرور موجب این امر می شود که فضا برا تعدد قطعات مختلف مانند هارد و رم و … بیشتر باشد علاوه بر آن تعداد بیشتری فن می تواند در آن بنده نصب شود که خود این موضوع می تواند توان مقابله با گرما را در سرور نسبت به یک کامپیوتر معمولی به مراتب بیشتر کند.
قطعات قدرتمند تر پردازش سریعتر
طبعتا مهمترین تفاوت سرور و کامپیوتر معمولی همین قدرتمند بودن قطعات سرور است اما به چه میزان و در چه بازه ای:
به طور کلی معمولا مادربرد سرور های متوسط رو به بالا قابلیت نصب دو عدد پردازنده را دارا هستند از طرف دیگر نسل پردازنده های مربوط به سرور ها نیمه عمر بالاتر داشته و علاوه بر آن تعداد بسیار بیشتری هسته پردازشی دارند که با ظرفیت کش بیشتر و فرکانش پردازشی به مراتب بالاتر برای هر هسته در مجموع قابلیت انجام پردازش های گوناگون را به صورت موازی در اختیار سیستم عامل قرار می هد.
این موضوع در کنار آنکه در سرور برای هر اسلات پردازنده خود تعداد زیاد تری ماژول رم نسبت به مادربرد یک کامپیوتر معمولی است به گونه ای که به عنوان مثال بر روی سرور hp مدل DL380 G9 می توان برای هر CPU دوازده عدد RAM نصب کرد.این مورد نیز به وضوح قدرت بیشتر یک سرور در انجام پردازش های بزرگتر را نمایان می کند.
از طرف دیگر معمولا سرور ها دو عدد پاور ماژول دارند که به صورت Redundant فعالیت می کنند بدین معنی که اگر یکی از مدار خارج شود دومی می تواند بدون وقفه به فعالیت خود ادامه دهد.
اما همانطور که اشاره شد مهمترین تمایز سخت افزار سرور نسبت به کامپیوتر معمولی این است که در سرور قطعه ای تحت عنوان RAID Controller وجود دارد که وظیفه ایجاد و مدیریت آرایه ای از هارد دیسک را دارا می باشد و همین قطعه است که این امکان را می دهد که تعدادی هارد دیسک در یک گروه قرار بگیرند و اگر یکی از آنها از مدار خارج شد اطلاعات موجود دچار مشکل نشود.ضمن آنکه در سرور حداقل ۴ عدد هارد دیسک و در بیشتر مدل ها ۸ عدد هارد دیسک به صورت پیش فرض قابل نصب می باشد که امکان ارتقا این تعداد نیز پیش بینی شده است.
تمامی این موارد نشان می دهد که تجهیزات سرور به چه میزان قدرتمند تر و قابل اتکا تر از قطعات یک کامپیوتر معمولی می باشد. بنابراین اگر در مجموعه ای نیاز به اطمینان پذیری تجهیزات خود دارد قطعا می باشد سرور را جایگزین کامپیوتر معمولی که وظیفه سرویس دهی در شبکه را دارد بکنید. به عنوان مثال اگر در یک آژمایشگاه از یک کامپیوتر معمولی به عنوان سرور اصلی نرم افزار آزمون استفاده می کنید می بایست به فکر ارتقا تجهیزات سرور خود باشید.
